เราจะมาดูว่ามีอันตรายทางน้ำที่สำคัญหลายประการที่ควรพิจารณาเมื่อช่วยชีวิตผู้คนจากน้ำ ส่วนใหญ่เรามักจะนึกถึงแม่น้ำที่มีอันตรายเหล่านี้ แต่อันตรายหลายๆ อย่างก็อาจเกิดขึ้นในทะเลสาบ ทะเล และพื้นที่น้ำท่วมได้เช่นกัน ดังนั้น การตระหนักถึงสิ่งรอบๆ ตัวเราควบคู่ไปกับจิตสำนึกความปลอดภัย จึงเป็นส่วนสำคัญของการช่วยชีวิตผู้คนอย่างปลอดภัย เมื่อเราเข้าไปใกล้สถานที่ที่มีน้ำ เราจำเป็นต้องมองหาสิ่งที่เป็นภัยหรืออันตรายที่อาจเกิดขึ้น เช่นเดียวกับที่เรามองหาสิ่งที่เป็นภัยหรืออันตรายในขณะที่เข้าไปใกล้สถานที่เกิดเหตุในสถานการณ์ใดๆ ก็ตาม และเพื่อความปลอดภัย เราควรตั้งคำถามว่า "อันตรายคืออะไร" ในสถานที่นั้นๆ

เราจะใช้คำศัพท์กล่าวถึงบางส่วนของแม่น้ำเมื่ออธิบายถึงอันตรายทางน้ำ การรู้เกี่ยวกับส่วนต่างๆ ของแม่น้ำเป็นสิ่งสำคัญ เช่นเดียวกับการรู้จักโครงสร้างของอาคารก็มีความสำคัญต่อการดับเพลิงในอาคารหรือบ้านนั้นๆ

คลื่นน้ำคล้ายหมอน Pillow

กระแสน้ำที่ดันจากต้นน้ำของแก่งหรือวัตถุที่ไม่เคลื่อนที่ (หิน)เมื่อมาชนเข้ากับแก่ง จะเกิดเป็นเนินหรือคลื่นน้ำคล้ายหมอน การดันของน้ำจากต้นน้ำจะดักจับวัตถุที่ลอยอยู่ในน้ำ (ทั้งคนทั้งเรือ) ไปกระทบเข้ากับด้านข้างของหิน

คลื่นม้วนในแนวตั้ง Standing Wave

น้ำจะปกคลุมแก่ง (โขดหินที่ไม่เคลื่อนที่) น้ำที่ดันมาจากทางต้นน้ำจะมีลักษณะเหมือนคลื่นที่ยื่นโผล่ออกมาอยู่กลางแม่น้ำ การดันของน้ำจะดักวัตถุต่าง ๆ (คนและเรือ) ให้ชนเข้ากับหินได้

หลุมน้ำ Hole

ขณะที่น้ำทวนหมุนกลับไปเพื่อปิดช่องโหว่ด้านหลังของแก่ง (หรือหินที่ไม่เคลื่อนที่) กระแสน้ำวนที่เกิดขึ้นด้านหลังของแก่ง ทำให้ดูเหมือนมีหลุมน้ำในแม่น้ำ วัตถุ(หรือคน) อาจถูกดูดลงใต้กระแสน้ำวนนี้ได้

ตัวจับสิ่งไหลผ่าน Strainer

สิ่งที่ปล่อยให้น้ำผ่านไปได้ แต่จะจับวัตถุอื่นที่ลอยมากับน้ำ (คนหรือเรือ) อาจจะเป็นต้นไม้ เถาวัลย์ แหอวน รั้ว ประตู และอื่นๆ

ท่อระบายน้ำ Drain

ตามชื่อที่บ่งบอก น้ำจะไหลเข้าหรือไหลลงตามรูหรือท่อ อาจเป็นหลุมยุบ มักจะมีตะแกรงหรือสิ่งกั้นให้น้ำไหลผ่านได้ แต่ไม่มีใครกั้นเหมือนท่อระบายน้ำแบบตัวจับสิ่งไหลผ่านหากไม่มีตะแกรง ผู้คนมักจะติดอยู่ในท่อระบายน้ำลึกเข้าไป เด็กๆ มักจะจมน้ำตายเมื่อเล่นน้ำที่ด้านจากต้นน้ำของท่อระบายน้ำ

ฝายน้ำล้น Weir or Low Overhead Dam

มนุษย์สร้างสิ่งที่ควบคุมการไหลของแม่น้ำ เมื่อน้ำไหลข้ามฝายหรือเขื่อน ความเร็วของน้ำดันผ่านหน้าฝาย/เขื่อนอย่างรวดเร็ว โดยน้ำต้องไหลเติมช่องว่าง ทำให้น้ำไหลหมุนวน น้ำที่หมุนวนนี้ ทำให้เกิดกระแสน้ำวนย้อนกลับที่เป็นอันตราย ซึ่งจะดักจับวัตถุที่ลอยอยู่ (คนและเรือ) เอฟเฟคการหมุนวนนี้คล้ายกับเครื่องซักผ้า โดยจะทำให้คนที่พยายามจะหนีอ่อนแรงไป

กับดัก Entrapment

ข้อเท้าหรือเท้าของคนจะติดในหิน โคลน หรือวัตถุใต้น้ำ น้ำที่ดันเข้าหาตัวบุคคลจะดันพวกเขาลงใต้น้ำ ในขณะที่เท้าที่ติดอยู่จะยึดคนให้อยู่กับที่ ให้ลองคิดว่าคนๆ นั้นเปรียบเสมือนคันโยกที่ถูกดันโดยแม่น้ำ

อุณหภูมิน้ำ Water Temperature

การนำพาความร้อน น้ำจะนำพาความร้อนออกไป...จากตัวคุณ ภาวะที่ร่างกายสูญเสียความร้อนอย่างรวดเร็ว (หรือภาวะตัวเย็นเกิน) จะเริ่มขึ้นเมื่อร่างกายมีอุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส และเมื่อลดลงที่ 34 องศาเซลเซียส การทำงานทางความคิดจะลดลง น้ำที่ไหลในอุณหภูมิ 30°C ยังทำให้เกิดภาวะตัวเย็นเกินไปได้แม้ในวันที่มีแดดจ้า

สภาพอากาศ Weather

ลม, ฝน, ฟ้าแลบ, ความร้อน, ความเย็น; สภาพอากาศอาจเพิ่มอันตรายให้กับการทำงานใกล้แม่น้ำได้ จำไว้ว่าสภาพอากาศที่เกิดทางต้นน้ำ หรือฝนที่ตกทางต้นน้ำอาจทำให้เกิดคลื่นน้ำเชี่ยว ณ ตำแหน่งที่คุณอยู่ หรือที่อาจเรียกว่าน้ำท่วมฉับพลัน

ทัศนวิสัย (การมองเห็น) Visibility

ความมืด หมอก ฝน และต้นไม้ที่หนาแน่นจะทำให้หน่วยกู้ชีพมองเห็นแม่น้ำ น้ำที่ท่วมอยู่ หรือผู้ประสบภัยได้ยากขึ้น และอาจกระทั่งมองทีมด้วยกันลำบาก

วัตถุใต้น้ำ Underwater Objects

น้ำจะบิดเบือนสิ่งที่คุณเห็นในน้ำ น้ำที่ขุ่นทำให้มองแทบไม่เห็นสิ่งที่อยู่ใต้น้ำ โดยเฉพาะสิ่งที่เป็นอันตรายต่างๆ เช่น แก้ว โลหะมีคม ไม้มีคม ไม้ไผ่มีคม ของมีคมต่างๆ ที่ทำอันตรายคุณ อย่าลืมเฝ้าระวังหลุมและหินที่อาจทำให้เท้า ข้อเท้า และขาของคุณติดได้ด้วย

เศษซากลอยน้ำ Floating Debris

น้ำที่ท่วมและกระแสน้ำที่แรงจะนำเศษซากสิ่งของที่อาจหนีบ ชน หรือทำอันตรายลอยติดมาได้ เมื่อเราหาของอะไรก็ตามที่จะโยนให้คนที่กำลังจมน้ำ ให้คิดด้วยว่าจะเกิดอะไรขึ้น ถ้าวัตถุที่โยนไปนั้นชนคนที่กำลังจะจม

ต่อไปนี้เป็น 11 อันตรายหลักๆ ที่เราอาจพบระหว่างกู้ชีพทางน้ำ ซึ่งรวมถึงอันตรายทั่วไป ได้แก่

• กระแสน้ำ – เมื่ออยู่ในกระแสน้ำ ง่ายต่อการควบคุมเวลาและลืมเรื่องเวลา
• การลงน้ำและขึ้นจากน้ำ – ลงน้ำได้ง่าย ไม่ได้หมายความว่าจะขึ้นจากน้ำได้ง่ายๆ
• มลพิษ – สิ่งปฏิกูลหรือสารเคมีอยู่ในน้ำที่ท่วมขัง ถือว่าน้ำที่ท่วมขังทั้งหมดไม่ปลอดภัยที่จะนำมาดื่มและน้ำที่ท่วมขังทำให้แผลติดเชื้อได้
• ไฟฟ้า – กระแสไฟฟ้าไม่ถูกตัดโดยอัตโนมัติ อาจยังคงมีกระแสไฟฟ้าแล่นผ่านสิ่งของต่างๆ เป็นสาเหตุให้ถูกไฟชอร์ตหรือไฟดูดได้
• สัตว์ – งู จระเข้ และสัตว์อื่น ๆ อาจหนีน้ำมาเพราะน้ำท่วมเช่นกัน

เมื่อเราตรวจพบอันตราย เราสามารถหาวิธีแก้ไขเพื่อหลีกเลี่ยงอันตราย และดำเนินการกับกู้ชีพทางน้ำของเราต่อไป บล็อกต่อไป เราจะพิจารณาว่าผู้ช่วยเหลือควรทำงานในสภาพมีน้ำล้อมรอบอย่างไรเมื่อรู้ว่าอะไรบ้างคือสิ่งที่เป็นอันตราย

ขอบคุณคุณ Christine Lustik พร้อมคำแนะนำด้านบรรณาธิการ คุณ พัชรานิษฐ์ เพ็ชรแท้ และคุณชัยวัฒน์ มณีมัจฉา ที่ช่วยแปลครับ

เอกสารอ้างอิง

Phillips, K. (2555 B.E.). National Park Service Swift Water Rescue Manual. United States Department of the Interior, National Park Service.

Royal National Lifeboat Institution. (2560 B.E.). Flood Rescue Manual. Dorset, England: Royal National Lifeboat Institution.