เราควรเตรียมอะไรไปกู้ชีพทางน้ำ

เราต้องการอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (พีพีอี PPE ย่อมาจาก personal protective equipment) และเครื่องมือกู้ภัย เช่นเดียวกับเหตุการณ์อื่นๆ คือ ต้องมี PPE ที่เราจำเป็นต้องใส่เพื่อกู้ชีพทางน้ำ เหมือนกับการสวมใส่หน้ากากอนามัยและถุงมือทางการแพทย์ ในกรณีอยู่ในสถานการณ์ฉุกเฉินหรือมีผู้ป่วยฉุกเฉิน

PPE ที่จำเป็น

เสื้อชูชีพ Life-vest หรือ PFD (Personal Floatation Device) เสื้อชูชีพถูกกำหนดไว้หลายแบบ ได้แก่ ชนิด I – V แต่ละชนิดมีหลายรุ่นขึ้นอยู่กับการกำหนดให้รับน้ำหนักได้เท่าไร การจัดหาเสื้อชูชีพหรือเสื้อ 'กู้ภัย' หรูหราราคาแพงสำหรับทุกคนอาจเป็นเรื่องยาก เนื่องจากเราทำงานในพื้นที่ที่มักมีรายได้น้อย แต่อย่างไรก็ตาม คุณสมบัติที่สำคัญที่สุดของเสื้อชูชีพ คือตัวเสื้อกั๊กควรสวมใส่ได้พอดีและทนทานพอที่จะช่วยให้รอดจากอุบัติภัยทางน้ำ

หมวกกันน็อค Helmet ตามหลักที่ควรจะเป็นแล้ว เราควรสวมหมวกกันน็อคที่ตรงตามมาตรฐานการกู้ภัยในกระแสน้ำเชี่ยว มาตรฐานที่พบบ่อยที่สุดในปัจจุบันคือ EN 1385:2012 หมวกกันน็อคที่ใช้ในกู้ภัยทางน้ำ ควรเป็นแบบให้ผู้สวมหมวกมองเห็นทั้งด้านหน้าและด้านข้าง ทนทานต่อการกระแทกหรือชนหลายครั้งทั้งจากด้านบนและด้านข้าง และมีรูระบายอากาศ (หากไม่มีรู หมวกจะเหมือนเป็นเหมือนถังครอบบนศีรษะ)

รองเท้า Shoes รองเท้าป้องกันของมีคมและของแข็ง ควรสวมรองเท้าเมื่อลุยน้ำเชี่ยว รองเท้าควรจะต้องมีสายรัดหรือแถบรัดตรงส้นเท้า รองเท้าพิเศษสำหรับการทำงานในน้ำมีหลายประเภท เช่น รองเท้าแตะ (พิจารณาเลือกรุ่นที่จะช่วยปกป้องนิ้วเท้าได้) รองเท้ากีฬาทางน้ำ รองเท้ากีฬาพายเรือ และรองเท้าบู๊ตชุดประดาน้ำ อย่าสวมรองเท้าบูทเพราะเมื่อสวมรองเท้าบู้ทเดินในน้ำแล้ว จะเป็นเหมือนถังที่ครอบเท้าไว้ นอกจากนี้การสวมรองเท้าผ้าใบเก่าๆ ที่ระบายน้ำได้ ถือเป็นทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่มีงบจำกัด

หน่วยกู้ภัยใดๆ ก็ตามที่รับผิดชอบต่อการกู้ภัยทางน้ำ นอกจากมีเสื้อชูชีพและหมวกกันน็อคแล้ว ควรมีสิ่งของต่อไปนี้สำรองไว้ในสต็อกเพื่อให้พร้อมที่จะรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉิน

มีดเล็ก Knife เพื่อตัดสิ่งที่พาดผ่าน พันตัวเรา หรือสิ่งที่พันกันซึ่งเป็นอันตราย เช่น เชือก สายเบ็ด ตาข่าย และเถาวัลย์ ซึ่งควรเป็นมีดมีปลอกเล็ก ๆ ใส่ มีเชือกสั้น ๆ ผูกมีดไว้กับเสื้อชูชีพ มีใบมีดเป็นฟันปลาเพื่อให้ตัดได้อย่างรวดเร็ว มีขนาดเล็กปลอดภัยในการทำงานในน้ำมากกว่ามีดขนาดใหญ่ซึ่งใช้ฟันบนสิ่งต่างๆ

นกหวีด Whistle ใช้เพื่อส่งสัญญาณให้ผู้อื่นที่อยู่ในกระแสน้ำเชี่ยวกรากเสียงดังกึกก้อง ควรผูกนกหวีดไว้กับเสื้อชูชีพด้วยเชือกสั้นให้แน่นๆ ไม่หลุดร่วง หากเชือกยาวเกินไปนกหวีดอาจพันหรือติดอยู่บนบางอย่างในน้ำได้

รายการ PPE เพิ่มเติม

แนะนำว่า ให้เตรียมรายการที่สำคัญข้างบนให้พร้อมสำหรับเหตุการณ์ทางน้ำที่อาจเกิดขึ้นได้ ยังมี PPE (อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล) อีกจำนวนมาก ที่ช่วยให้การกู้ภัยทางน้ำเป็นไปได้ง่ายขึ้นดังต่อไปนี้

ไฟฉาย Flashlight แสงไฟช่วยให้มองเห็นได้ในการทำงานเวลากลางคืนและยังช่วยระบุตำแหน่งของคุณอีกด้วย เนื่องจากการกู้ภัยอาจเริ่มในเวลากลางวันและดำเนินต่อไปจนถึงกลางคืน หมวกกันน็อคส่วนมากจึงต้องมีตะขอเล็กๆ ติดไว้สำหรับยึดสายรัดไฟฉาย

แว่นตาปกป้องดวงตา Eye protection อาจเป็นแว่นตาว่ายน้ำหรือแว่นกันแดดเพื่อป้องกันไม่ให้กิ่งไม้ เศษไม้เข้าตาและป้องกันแสงแดดจ้า แต่ถ้าสวมแว่นกันแดดควรมีสายรัดแว่นเพื่อไม่ให้แว่นหลุดหาย

ชุดประดาน้ำ Wet suits ชุดประดาน้ำป้องกันความเย็น (พึงระลึกเสมอว่าอุณหภูมิของน้ำเป็นอันตราย โปรดอ่านได้ในบล็อกที่แล้ว) เราสวมชุดประดาน้ำให้พอดีกับร่างกายและปล่อยให้น้ำซึมเข้าไปได้ ในขณะที่เราลอยตัวได้ด้วยชุดประดาน้ำ ไม่ได้หมายความว่าเราจะไม่ใส่เสื้อชูชีพ เพราะชุดประดาน้ำไม่ได้มาทำหน้าที่แทนที่เสื้อชูชีพ

กางเกงลุยน้ำ Waders ใช้กางเกงลุยน้ำในบางครั้งกับเหตุการณ์น้ำท่วมซึ่งน้ำอาจไหลช้าหรือไม่ไหล โดยเฉพาะใช้เมื่อมีกระสอบทรายซ้อนกัน การอพยพผู้คนในละแวกใกล้เคียงและการแจกจ่ายอาหาร ไม่ควรใช้กางเกงลุยน้ำในน้ำมวลที่เคลื่อนที่สูงและ/หรือเร็ว ไหลเชี่ยว ไม่เช่นนั้นอาจเป็นการเติมน้ำในกางเกงและเหมือนท่านเป็นถังบรรจุน้ำ

ถุงมือ Gloves มือต้องได้รับการปกป้องจากการขีดข่วน จากการตัดต้นไม้ ป้องกันรอยถลอกจากถูกเชือกบาด และป้องกันจากสิ่งอื่นๆ ที่อาจอยู่ในน้ำ ถุงมือเหล่านี้อาจเป็นถุงมือที่เฉพาะสำหรับใช้ในการกู้ชีพทางน้ำหรือเป็นถุงมือที่เหลือจากการใช้ในการขับขี่รถมอเตอร์ไซค์ก็ได้

ชุดประดาน้ำเป็นจุดเริ่มเข้าสู่ระดับช่างเทคนิคกู้ภัย ซึ่ง PPE ในระดับช่างเทคนิคอาจรวมถึงครีบว่ายน้ำ และชุดประดาน้ำ ชุดกันน้ำของนักประดาน้ำ ชุดดำน้ำดูปะการังและบอดี้บอร์ด (กระดานโต้คลื่น) ขอย้ำอีกครั้งว่า ผู้ปฏิบัติงานกู้ภัยในกระแสน้ำเชี่ยวต้องการการฝึกอบรมและการฝึกฝน

อุปกรณ์กู้ชีพทางน้ำ Rescue Equipment

เราควรเตรียมพร้อมเสมอในการกู้ภัย ถึงแม้ว่าเรายังไม่ได้ประเมินสถานการณ์ครบถ้วน เราต้องไม่เดินมือเปล่าเมื่อเข้าพื้นที่ซึ่งเกิดเหตุฉุกเฉิน ในขณะที่เรามีอุปกรณ์มากมายหลากหลายอยู่แล้ว ต่อไปนี้คือรายการอุปกรณ์ทั่วไปที่เราเลือกถือไปด้วยได้

ไม้สาหรับยื่น Reaching Pole สามารถใช้สิ่งเหล่านี้ได้ เช่น ตะขอเชฟเฟิร์ด ไม้พายพายเรือไม้สำหรับยื่นออกไป ท่อพีวีซี กิ่งไม้ แขนงไม้ไผ่ ซึ่งล้วนเป็นอุปกรณ์ที่เราสามารถนำมาใช้ช่วยในการกู้ชีพด้วยการยื่นให้ผู้ประสบภัยที่กำลังจมน้ำซึ่งอยู่ห่างจากฝั่งแม่น้ำเพียงไม่กี่เมตรได้ สิ่งนี้เหล่านี้แทบจะถือว่าเป็น PPE ใช้เป็นเสมือนเจ้าหน้าที่คนหนึ่งที่ช่วยเหลือในการเดินข้ามกระแสน้ำเชี่ยว หรือเป็นอุปกรณ์ในการสำรวจพื้นดินที่อยู่ตรงด้านหน้า พลั่วและจอบก็เป็นเครื่องมือทั่วไปที่ใช้ในการทำงานรอบๆ พื้นที่น้ำท่วม เช่นกัน

เชือกกู้ภัยทางน้ำ Throw Rope เชือกโพลีโพรพีลีน เส้นผ่าศูนย์กลาง 8 หรือ 9 มม.(มิลลิเมตร) ยาวประมาณ 15-23 เมตร. (50-75 ft.) เก็บไว้ในถุงหรือขวดพลาสติกแบบพิเศษสำหรับเชือกให้พร้อมใช้งานอย่างรวดเร็ว

ทุ่นช่วยชีวิต Flotation Device เราสามารถโยนหรือนำทุ่นช่วยชีวิตชนิดต่างๆ ไปยังผู้ประสบภัยในน้ำได้ หากองค์กรของคุณตัดสินใจที่จะมีทุ่นช่วยชีวิตไว้ ให้พิจารณาจัดหาชนิดที่ทนทานต่อการถูกวางทิ้งไว้ในรถฉุกเฉิน เนื่องจากทุ่นช่วยชีวิตราคาถูกๆ บางชนิดอาจทำไว้เพื่อแขวนไว้ข้างสระว่ายน้ำ เท่านั้น

วิทยุ Radio การสื่อสารมักจะกลายเป็นเรื่องยากในเหตุการณ์ทางน้ำ ซึ่งมีเสียงและสถานที่ที่เกิดเหตุการณ์ที่เป็นวงกว้างกระจัดกระจายออกไป มีทางเลือกมากมายสำหรับการใช้วิทยุใกล้ๆ น้ำ ตั้งแต่การห่อวิทยุไว้ในถุงกันน้ำ ไปจนถึงการใช้วิทยุกันน้ำ (เปียกน้ำได้ โดยไม่เสียหาย) โดยมากบ่อยครั้งที่เรากำหนดให้สมาชิกหนึ่งคนในแต่ละทีมเป็นผู้ทำหน้าที่เป็นวิทยุสื่อสารเพื่อหลีกเลี่ยงการทำวิทยุตกน้ำ

โดรน Drone โดรนมักสามารถจะเข้าถึงสถานที่ที่เกิดเหตุซึ่งคนเข้าถึงได้ยากหรือเป็นอันตรายสำหรับผู้ช่วยเหลือ การใช้โดรนอย่างสร้างสรรค์บริเวณที่ต้องกู้ภัยทางน้ำ รวมถึงการแสดงภาพถ่ายสถานที่นั้นๆ การสื่อสารกับผู้ประสบภัย การนำข้ามเรือข้ามฟากพาผู้ช่วยเหลือข้ามน้ำ และแม้กระทั่งการช่วยชีวิตผู้ประสบภัย ในขณะที่ผู้เขียนเชื่อว่าหุ่นยนต์ปฏิบัติการในเหตุการณ์ที่ยากๆ หรือในสถานที่ที่เป็นอันตราย แทนผู้ช่วยเหลือได้ แต่หุ่นยนต์จะทำงนได้ดีพอๆกับคนและจะทำงานอย่างมีประสิทธิผลก็เมื่อมีการฝึกอบรมและฝึกฝนการใช้หุ่นยนต์เท่านั้น

หากเราไม่ทราบแน่นอนว่าต้องใช้อุปกรณ์กู้ชีพทางน้ำชนิดใดบ้าง เมื่อลงจากรถทีมงานควรจะนำอุปกรณ์กู้ชีพหลายๆ ชนิดไปให้พร้อม เช่นเดียวกับที่เราต้องนำอุปกรณ์กู้ชีพหลายๆ ชนิดไปด้วย เมื่อเข้าไปในสถานที่ซึ่งมีผู้ป่วยหรือผู้บาดเจ็บ

เมื่อเราตระหนักว่าหน่วยกู้ชีพของเราจะต้องปฏิบัติการต่อเหตุการณ์ทางน้ำ เราควรสร้างสต็อก PPE และอุปกรณ์การกู้ภัย ให้พร้อมสำหรับการปฏิบัติงาน ซึ่งจะได้ผลดีก็ต่อเมื่ออุปกรณ์อยู่ในมือของผู้ช่วยเหลือที่มีประสบการณ์เท่านั้น ดังนั้นการฝึกฝนใช้อุปกรณ์กู้ชีพทางน้ำจึงมีความสำคัญพอๆ กับการมีอุปกรณ์ดังกล่าวไว้ และพึงระลึกไว้ว่าการทำงานในน้ำถือเป็นความพยายามมุ่งมั่นของทีม

ขอขอบคุณบุคคลดังต่อไปนี้ ได้แก่คุณ Christine Lustik สำหรับการทบทวนบทความนี้ คุณพัชรานิษฐ์ เพ็ชรแท้ ที่แปลคำศัพท์ และคุณกฤตยา คุณพอลลี่จาก CCTECH คุณสาลินี คุณเอิร์ธ คุณ Joe Scott คุณ Nigel Giblin และ มูลนิธิพิทักษ์กาญจน์แม่สอด ที่แบ่งปันภาพ

อ้างอิง

Chaikul, T. (. (2557 B.E.). Maritime and Aquatic Life Support Guidelines Manual. Nonthaburi, Thailand: National Institute for Emergency Medicine.

Phillips, K. (2555 B.E.). National Park Service Swift Water Rescue Manual. United States Department of the Interior, National Park Service.

Royal National Lifeboat Institution. (2560 B.E.). Flood Rescue Manual. Dorset, England: Royal National Lifeboat Institution.