၁မိနစ်အတွင်း အသက်ရှူသည့်အကြိမ်အရေအတွက် ဖြစ်သည်။ လူနာ၏ အသက်ရှူပုံကို လေ့လာကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် ၎င်းကို တိုင်းတာသည်။ အသက်ရှူခြင်းကို လေ့လာကြည့်ရှုနိုင်သည့် အများသုံး နည်းလမ်းအချို့မှာ - အသက်ရှူသွင်းလိုက်ချိန်တွင် ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ဗိုက် ဖောင်းလာသည်ကို ကြည့်ခြင်း၊ အသက်ရှူသံကို နားထောင်ခြင်း၊ လူနာ၏ အောက်ဆီဂျင် mask တွင် အငွေ့ရိုက်သည်ကို ကြည့်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ဖောင်းလာသည်ကို လက်ဖြင့် စမ်းသပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ကြည့်နေမှန်း လူနာများက သိရှိပါက ၎င်းတို့၏ အသက်ရှူပုံကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲတတ်ကြသဖြင့် မှန်ကန်တိကျသော အသက်ရှူနှုန်းကို ရရှိရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်သည် များသောအားဖြင့် လူနာ၏ အသက်ရှူနှုန်းကို အကဲခတ်နေစဉ်တွင် လက်ကောက်ဝတ် သွေးခုန်နှုန်း ကို စမ်းသပ်နေသယောင် ဟန်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ အခြားသော အာရုံလွှဲသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ အသက်ရှူကြိမ်ရေကို ရေတွက်နေစဉ် ဒီဂျစ်တယ် သွေးပေါင်ချိန်တိုင်း ကိရိယာ ကို အာရုံစိုက်နေသယောင် ဟန်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် အသက်ရှူနှုန်းကို စက္ကန့် ၃၀ (သို့မဟုတ်) စက္ကန့် ၆၀ ကြာ ရေတွက်လေ့ရှိသည်။ အကယ်၍ စက္ကန့် ၆၀ ကြာ ရေတွက်ပါက တကယ့်အသက်ရှူနှုန်းအမှန်ကို ရရှိပါသည်။ အကယ်၍ စက္ကန့် ၃၀ သာ ရေတွက်ပါက အသက်ရှူနှုန်းရရှိရန် ရေတွက်ရရှိသောပမာဏကို ၂ ဖြင့် မြှောက်ရပါမည်။ ဥပမာအားဖြင့်-

အကယ်၍ စက္ကန့် ၃၀ အတွင်း အသက်ရှူကြိမ်ရေ ၈ ကြိမ် ရေတွက်ရရှိပါက အသက်ရှူနှုန်းမှာ ၁၆ ဖြစ်ပါသည် (၈ x ၂ = ၁၆)။

အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် ကျွန်ုပ်တို့ တစ်ခါတစ်ရံ အသုံးပြုသော အရေးပေါ်နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ အသက်ရှူသည့် ကြားကာလ စက္ကန့်အရေအတွက်ကို တိုင်းတာပြီး ၆၀ ကို ထိုစက္ကန့်အရေအတွက်ဖြင့် စားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းဖြင့် တိုင်းတာရာတွင် အသက်ရှူသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူထုတ်ခြင်းအတွက် သီးခြားညွှန်ပြချက်တစ်ခုကို ရွေးချယ်စောင့်ကြည့်ကာ ၎င်းတို့ကြား စက္ကန့်များကို တိုင်းတာရန် လိုအပ်ပါသည်။ လူနာတည်ငြိမ်သွားသည်နှင့် ပိုမိုပြည့်စုံသော တိုင်းတာမှုကို ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် -

အသက်ရှူသွင်းစဉ်လည်ပင်းအရေပြားတင်းမာလာသည်ကိုကြည့်ရှုပြီးအရေပြားထပ်မံတင်းမာလာသည်အထိ ၃ စက္ကန့် ကြာသည်ဟု တိုင်းတာရရှိပါက အသက်ရှူနှုန်းမှာ ၂၀ ဖြစ်ပါသည် (၆၀ ÷ ၃ = ၂၀)။

အသက်ရှူနှုန်းအတွက် အများအားဖြင့် တွေ့ရသော ပုံမှန် အတိုင်းအတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သင့်သည်-

လူနာတစ်ဦး၏ အသက်ရှူနှုန်းသည် ပုံမှန်အတိုင်းအတာအတွင်း ရှိသော်လည်း အသက်ရှူရ ခက်ခဲနိုင်ကြောင်း မှတ်သားထားပါ။ ယေဘုယျအားဖြင့်၊ လူကြီးများတွင် အသက်ရှူနှုန်း ၂၄ နှင့် ၁၀ ကြားရှိခြင်းကို 'အဆင်ပြေသည်' ဟု ယူဆပါသည်။ တစ်ခုတည်းသော ကိန်းဂဏန်းကိုသာ မကြည့်ဘဲ လူနာ၏ တစ်ကိုယ်လုံးအနေအထားကို အကဲဖြတ်ပါ။

ဓာတ်ပုံများအတွက် ကူညီပေးခဲ့သော Pitakkarn Rescue အား ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။ သူရဲကောင်းတစ်ဦး ဖြစ်လာရန်မှာ အများအားဖြင့် အဖွဲ့လိုက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်ပါသည်။

ကိုးကား

Cleveland Clinic. (2023, March 15). Vital Signs. Retrieved from Cleveland Clinic: my.clevelandclinic.org/health/articles/10881-vital-signs

Limmer, D. O. (2007). Emergency Care 10th Ed. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Education Inc.

McEvoy, D., and Harper, T. (2024). Wilderness Medicine, 15th ed. . Missoula, Montana: Aerie Backcountry Medicine.

McNamara, E. C. (2020). Outdoor Emergency Care: A Patroller’s Guide to Medical Care (6th Edition). Burlington, MA: Jones and Bartlett Learning.

Sapra A, M. A. (2023, May 1). Vital Sign Assessment. StatPearls.